De energietransitie vraagt om duurzame energiebronnen, extra netcapaciteit en nieuwe infrastructuur. Maar wat gebeurt er als de digitale ontwikkeling niet meebeweegt? Volgens Yuri Vriesema, Marketing & Communicatie Specialist bij digitaal ontwerpbureau INFO, blijft daardoor een belangrijke kans onbenut. Digitale innovatie ondersteunt de energietransitie niet alleen, het versnelt deze ook.
“Kijk opnieuw naar wat je al hebt en wat je daar allemaal uit kunt halen”, zegt Yuri. Binnen de energietransitie ligt de nadruk sterk op fysieke oplossingen, zoals zonnepanelen, windenergie, leidingen en uitbreiding van het elektriciteitsnet. Die transitie moet volgens hem worden gedragen en aangejaagd door digitale disruptie van de status quo.
Energieleveranciers verwerken enorme hoeveelheden informatie die snel en gericht beschikbaar moeten zijn. “Netcongestie is eigenlijk ook datacongestie”. Zonder een goede digitale infrastructuur kan data net zo goed vastlopen als elektriciteit. “De energietransitie is voor ons vooral een data-, design- en techniekuitdaging”. De techniek en infrastructuur leveren veel data op. Door die informatie goed te ontwerpen en ontsluiten, kunnen organisaties sneller handelen. Tegelijkertijd verandert de digitale wereld door AI. “Als je die twee aan elkaar koppelt, zoals wij doen, versnelt de transitie exponentieel”.
Goed digitaal ontwerp geeft organisaties controle en inzicht tijdens een verandering. Het maakt knelpunten zichtbaar en helpt om vooruit te denken. Daardoor ontstaat ruimte voor nieuwe producten, diensten en werkwijzen. “Je gaat van noodzaak naar zakelijk voordeel, maar ook naar duurzaam voordeel”, legt Yuri uit. Data die lokaal waardevol is, kan met een schaalbaar ontwerp breder worden ingezet. Dat principe komt terug in drie afzonderlijke voorbeelden: ClimateGPT, een lokaal microgrid en vertical farming.
Kunstmatige intelligentie kan processen versnellen, maar vraagt zelf ook veel energie en rekenkracht. Volgens Yuri moet daarom niet alleen worden gekeken naar wat AI kan, maar ook naar de manier waarop de technologie wordt ontwikkeld.
Als voorbeeld noemt hij ClimateGPT, een AI-toepassing waaraan INFO heeft meegebouwd. “Het is een AI-engine die CO2-neutraal is getraind. Het gebruikt wetenschappelijke informatie van onder meer universiteiten en denktanks”. Daarmee moet de kans op onbetrouwbare antwoorden worden beperkt.
Bedrijven en overheden kunnen ClimateGPT inzetten voor klimaat- en energievraagstukken. Yuri noemt een gebied met weinig zonuren dat toch voldoende energie nodig heeft. De toepassing helpt relevante informatie en mogelijke keuzes sneller in beeld te brengen. “Het versnelt je vooronderzoek en daarmee versnel je de energietransitie”. ClimateGPT neemt de besluitvorming niet over, maar ondersteunt die met wetenschappelijk onderbouwde informatie. “Het is een middel voor een oplossing, met digitaal ontwerp geef je alles een zetje”.
Een microgrid verbindt lokale opwekking, opslag, verbruik en verdeling van energie. Zonnepanelen en een batterij kunnen zo helpen om het centrale elektriciteitsnet te ontlasten. “Je gaat lokaal je energie opwekken, gebruiken en delen”, zegt Yuri. INFO werkt aan een concept voor het Marineterrein in Amsterdam, waarbij de omgeving zelf een energiegenerator wordt. Het ontwerp is uitgewerkt en het microgrid is nog in ontwikkeling. De realisatie vraagt ook om samenwerking en vergunningen.
Een digitale strategie moet alle onderdelen op elkaar afstemmen. Een dashboard of app kan inzichtelijk maken hoeveel energie beschikbaar is en welk aandeel gebruikers kunnen benutten. “Dat is niet zomaar één, twee, drie aangesloten. Daar heb je een digitale strategie en een digitaal ontwerp voor nodig”. Vanuit een proof of concept kan de kennis worden vertaald naar andere gebouwen of bedrijventerreinen. Zo groeit een lokaal energie-initiatief uit tot een kopieerbaar plaatselijk systeem dat het landelijke net ontlast.
Vertical farming is “een boerderij in een flatgebouw”. Gewassen worden in lagen boven elkaar geteeld, waardoor minder grond nodig is. De productie kan bovendien dichter bij de afzetmarkt plaatsvinden. Bij Growy in Amsterdam heeft INFO meegedacht over de digitale inrichting. Software stuurt onder meer de verplaatsing van planten, verlichting, water en groeiomstandigheden aan. Daardoor is het productieproces voor een zeer groot deel geautomatiseerd. Energiegebruik is een belangrijk obstakel om een vertical farm rendabel te krijgen.
Energiegebruik was lange tijd een belangrijk obstakel voor een rendabele vertical farm. “Met slim digitaal ontwerp kun je het energiegebruik zo inperken of indelen dat vertical farming rendabel wordt”. De technologie maakt daarmee niet alleen een energieprobleem beheersbaar, maar helpt ook een andere innovatie vooruit. Vertical farming kan bijdragen aan efficiëntere voedselproductie in gebieden met weinig ruimte of water. Yuri: “Door een aspect van de energietransitie digitaal te ontwerpen, kun je een andere innovatie ook een slinger geven”.
ClimateGPT, het microgrid en vertical farming vormen geen gezamenlijk systeem. “Het is niet zo dat we met ClimateGPT plannetjes smeden, die loslaten op Growy en daar een microgrid voor ontwerpen. Dat gaat allemaal los van elkaar”.
De rode draad zit in de aanpak. ClimateGPT versnelt vooronderzoek, een microgrid organiseert lokale energie en digitalisering maakt vertical farming rendabel. Elk voorbeeld begint bij een concreet probleem en gebruikt data, design en techniek om beweging te creëren. “De energietransitie is niet één grote schakel die je omzet”. Het zijn juist veel kleine initiatieven die samen verandering veroorzaken. Digitaal ontwerp helpt om die initiatieven uitvoerbaar en schaalbaar te maken.
Organisaties reageren volgens Yuri meestal positief op digitale oplossingen. “Het is alleen: heb je de guts om zo’n traject in te gaan?”. Die vraag gaat over budget, risico en het vermogen om bestaande werkwijzen los te laten. Door de urgentie rond de energietransitie kunnen organisaties juist stilvallen. Ze zien de mogelijkheden, maar vragen zich af of hun eigen organisatie kan meebewegen. En dat is vaak de bottleneck. Een digitaal prototype of proof of concept maakt zichtbaar wat haalbaar is en waar waarde ontstaat.
Resultaat krijg je door de stappen te nemen. De benodigde mindset verschuift daarom van zekerheid vooraf naar gericht ontwerpen, testen en leren. “Verander de mindset van wat er is naar wat er kan zijn”.
Digitale innovatie is geen los IT-project naast de energietransitie. Data, design en techniek bepalen mede hoe snel fysieke oplossingen bruikbaar, schaalbaar en rendabel worden. Zo ontstaat de beweging van noodzaak naar voordeel. Tijdens Recharge Earth op 16 september 2026 laat INFO zien dat de transitie te ontwerpen is. En hoe ClimateGPT, een microgrid en vertical farming ieder een deel van die beweging mogelijk maken. Wil je meer weten over het programma? Vraag dan de brochure aan.
Altijd op de hoogte blijven?
Ontvang exclusieve tips en trends direct in je inbox.
